Zelfkennis

12-05-09 om 8:45 door guido in Bewustzijn, Gedragsverandering, Mindset, Persoonlijk leiderschap, Persoonlijke ontwikkeling

Om voldoende leiderschap over onszelf te ontwikkelen, dienen wij bewustzijn te ontwikkelen. Als wij bewustzijn ontwikkelen doen wij dat op drie terreinen of gebieden die op onszelf betrekken hebben: zelfkennis door zelfobservatie, onze zienswijze en persoonlijke actie. (Elk gebied kan alleen maar bestaan in combinatie met de andere gebieden. Het onderverdelen in gebieden gebruik ik louter als werkwijze). Zie onderstaand figuur:

In dit artikel sta ik stil bij zelfkennis. Eerst een citaat:

Let op je gedachten: ze worden woorden.?
Let op je woorden: ze worden daden.?
Let op je daden: ze worden gewoonten.?
Let op je gewoonten: ze worden een houding.?
Let op je houding: het wordt je bestemming.

Dit citaat is van Frank Outlaw. (Overigens als je net als ik van citaten houdt, dan kun je je inschrijven om dagelijks gratis citaten in je inbox te ontvangen. Klik hier om je in te schrijven.)
Veel van onze teleurstelling en frustraties komen voort omdat wij onszelf niet goed kennen. Als wij onszelf kennen worden wij minder geleefd, laten wij ons minder meeslepen en kunnen wij gemakkelijker onze eigen weg bewandelen. Onszelf goed leren kennen verbetert de kwaliteit van ons leven, en maakt ons gelukkiger. Zelfkennis is het begin van wijsheid. Door onszelf goed te kennen, wordt onze waarneming helderder, kunnen wij beter beslissingen nemen, onze activiteiten zijn doelgerichter en wij worden zekerder.

Echte zelfkennis geeft richting aan ons leven. Zelfkennis is dus onontbeerlijk voor een succesvol leven. Toch blijken wij allemaal veel moeite te hebben met het ontwikkelen van echte zelfkennis. Fundamentele veranderingen worden tot stand gebracht als wij in staat zijn echte zelfkennis te ontwikkelen.

Waarom is het ontwikkelen van echte zelfkennis zo ingewikkeld?

Omdat wij niet geleerd hebben om echt naar onszelf te kijken. Wij hebben geleerd om naar anderen te kijken en wij hebben geleerd om met onze cognitieve, geconditioneerde geest naar onszelf te kijken.

Wij zijn van jongs af aan geconditioneerd. Wij worden voornamelijk geleefd (onze gedachten en acties) door onze condities. Deze geconditioneerde geest gebruiken wij weer bij onze zelfreflectie en zelfobservatie.

Als wij dan naar onszelf kijken, doen wij dit met ons geconditioneerde geest, die als doel heeft om niet te willen veranderen, maar vast te houden aan het beeld dat wij van ons zelf hebben. Als wij met onze geconditioneerde geest kijken, kijken wij met een oordelende en verontschuldigende geest. Onze gedachten gaan snel aan de slag om het proces te rationaliseren. Wij vinden reden waarom wij zo mochten handelen. Veelal is dat reactief en hebben wij van te voren al een mening klaar, wat wij er van vinden. Wij nemen niet de ruimte om te ervaren. Er vindt gelijk een mentale reactie plaats: “ik doe dit, mijn zelfbeeld vind dat ik dat moet doen, dus doe ik dat. “

Wij observeren ons dan met de rationele geest, die eigenlijk niet wil dat wij van deze ervaring leren. De ervaring wordt gelijk in een context geplaatst van goed of niet goed.

Zelfkennis ontwikkelen kan ook anders. Wij slaan onze gedachten zonder oordeel gade, wij worden ons bewust van onze gevoelens. Wij leren te kijken zonder oordeel en dus zonder actie. Wij wijzen onszelf niet meer af of keuren onszelf goed. Wij laten ons niet overheersen door de gedachten hoe wij eigenlijk zouden moeten zijn.

De essentie is dat wij moeten leren in het moment tussen actie en reactie een bewustzijnsmoment te ontwikkelen. Een moment die kijkt naar de ervaring, naar je gedachten en gevoelens. Een moment zonder actie, zonder oordeel. Een moment van pure ervaring.

Dit bewustzijnsmoment kan ervoor zorgen dat wij echt onszelf worden. Door te leren naar onszelf te kijken zonder oordeel en zonder actie, door open naar onszelf te kijken, door een zelfwaarneming die ons niet afwijst of goedkeurt. Een neutrale en oordeelloze waarneming van onszelf.

In plaats van onze patronen blindelings te volgen, observeren wij zonder waardeoordeel en gaan wij onze tegenstrijdigheden zien. Door deze ruimte een plek te geven, kunnen wij echt zoeken en vinden wie wij werkelijk zijn. Pas als wij onze vooropgezette ideeën laten varen kunnen wij pas echt ons zelf onderzoeken. Dan weten wij wie we zijn wij los van onze omgeving, los van onze reactie, los van onze baan.
De kunst is het creëren van een bewustzijnsmoment voor het moment van onze reactie, daardoor krijgt onze ervaring een existentiële betekenis. Wij gaan onze ervaringen gebruiken voor groei.